Tiểu Sử Nghệ Sĩ Phùng Há


Tên thật:Trương Phụng Hảo
Sinh ngày:30/4/1911
Nơi sinh:Châu Thành, Tiền Giang
Năm hoạt động:1924



Bà tên khai sinh là Trương Phụng Hảo, sinh tại làng Điều Hòa, huyện Châu Thành, Mỹ Tho, Tiền Giang. Thân phụ của bà là ông Trương Nhân Trưởng, người làng Phú Lạng, huyện Hạc Sơn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, còn thân mẫu bà là Lê Thị Mai, người làng Ðiều Hòa, Mỹ Tho .



Bà là người con thứ 6, và cái tên Phụng Hảo được phát âm theo âm Quảng Đông là Phùng Há, vì vậy bà còn được gọi là Bảy Phùng Há (theo thứ bậc gia đình của người miền Nam).

Con đường đến với nghệ thuật:

Năm 1924, khi ông bầu Hai Cu thành lập gánh hát Tái Đồng Ban và mời bà tham gia với vai trò đào chính để đóng cặp với kép chính Năm Châu. Ông cũng là người gợi ý bà sử dụng cái tên Phùng Há làm nghệ danh. Thầy tuồng Nguyễn Công Mạnh, nghệ sĩ Năm Châu và nhạc sĩ Tư Chơi (tức là nghệ sĩ Huỳnh Thủ Trung) là những người thầy đầu tiên của bà trong cuộc đời nghệ thuật. Cũng chính nghệ sĩ Năm Châu và Tư Chơi là 2 người đàn ông có mặt trong cuộc đời tình cảm của bà về sau này.

Vai diễn đầu tiên đánh dấu cuộc đời hoạt động nghệ thuật của bà đó là vai Giả Thị trong vở cải lương Hoàng Phi Hổ quy Châu của soạn giả Nguyễn Công Mạnh. Sau đó là các vở Thôi Tử thí Tề Quân, Mổ tim Tỷ Can, Anh hùng náo Tam Môn Nhai của soạn giả Nguyễn Châu Thành; Khúc oan vô lượng; Tội của ai của soạn giả Tư Chơi. Thời gian này, bà đóng cặp với nghệ sĩ Năm Châu và rất được công chúng rất yêu thích.

Năm 1926, bà cùng các nghệ sĩ Năm Châu và Tư Chơi, Ba Du gia nhập gánh hát Trần Đắc của ông bầu Trần Đắc Nghĩa. Cùng năm này, bà kết hôn với nghệ sĩ Tư Chơi. Không lâu sau thì nghệ sĩ Năm Châu rời gánh Trần Đắc.



Năm 1929, bà li dị, sau đó kết hôn với nhà phú hộ Bạch công tử Lê Công Phước. Vốn là người rất mê cải lương, ông đã thành lập gánh hát Huỳnh Kỳ cho bà làm bầu gánh khi mới 18 tuổi. Gánh gát quy tụ được rất nhiều đào kép nổi tiếng thời bấy giờ, như Phùng Há, Ba Vân, Năm Phỉ, Tám Du, Năm Thiện, Ba Thâu, Ba Đồng, Chín Móm, Năm Kiệt, Hai Sự, Hai Nữ, Tư Bé, Tư Hélènne... Theo nhiều tài liệu ghi lại thì đây là gánh cải lương có quy mô lớn ở vùng Lục tỉnh Nam kỳ. Ông cũng cho xây dựng rạp hát cũng với tên Huỳnh Kỳ, bên cạnh ngôi nhà của ông tại Mỹ Tho để làm nơi gánh hát biểu diễn thường xuyên.

Thời đó những gánh hát khác đều đi bằng ghe chèo thì Bạch Công tử lại sắm một lúc tới 3 chiếc ghe có gắn máy dùng để chở đào kép đi lưu diễn và được trang bị như là du thuyền. Theo mô tả thì chiếc đi đầu chở Bạch Công tử và Phùng Há, có lầu, phía trước có cột cờ và treo cờ vàng, biểu tượng của gánh Huỳnh Kỳ. Đào kép thì đi trên chiếc ghe thứ hai, được ngăn thành nhiều phòng, nhiều ô cửa sổ, có bếp ăn, chỗ vệ sinh... Chiếc thứ ba thì chở thầy đờn, nhân viên phục vụ và cả một đội bóng. Mỗi khi gánh hát đi tới đâu, Bạch Công tử cho đào kép lên bờ đứng xếp hàng và bắt tay xã giao với chính quyền sở tại. Sau đó thì hát bản Đoàn ca, cờ vàng được kéo lên và Bạch Công tử lấy súng lục ra đưa lên trời nổ liền mấy phát. Sau đó, trong lúc đào kép lo chuẩn bị cho đêm diễn thì đội bóng thi đấu giao hữu với đội bóng của địa phương, với mục đích thu hút khán giả tối đi xem hát. Và cho dù thắng hay thua, đội bạn cũng được chiêu đãi và mời xem hát. Khi gánh hát dời đi nơi khác, Bạch Công tử lại cho kéo cờ vàng, đốt pháo và rút súng lục ra bắn. Khán giả thì đứng chen trên bờ vẫy tay chào.



Nhờ lưu diễn bằng ghe nên thời đó dù ở những vùng chợ quê xa xôi như Vĩnh Kim, Ba Dừa, Cái Thia... đều có gánh hát tới. Được biết trong hồi ký của nghệ sĩ Ba Vân cũng có nhắc tới việc này.

Vở tuồng ăn khách nhất của gánh Huỳnh Kỳ là Giọt máu chung tình, do Năm Thiên đóng vai Võ Đông Sơ và Phùng Há vai Bạch Thu Hà.

Không chỉ để lại dấu ấn trong lòng người dân miền sông nước, gánh Huỳnh Kỳ của Bạch Công tử còn thu hút được khán giả Sài Gòn. Trong hồi ký Nổi trôi trong ánh đèn màu, nghệ sĩ Bảy Nhiêu đã viết: "Đến 3 giờ chiều thì vé các hạng của gánh Huỳnh Kỳ đều hết. Nhiều người thất vọng đón buổi tối để mua cho được vé đêm mai".

Năm 1958, bà đề xuất mua đất, xây dựng nên Chùa Nghệ sĩ tại Sài Gòn để làm nơi yên nghỉ cho những nghệ sĩ cải lương. Bà cũng tự xuất tiền để xây dựng bia mộ cho các nghệ sĩ lão thành và cấp dưỡng cho vài nghệ sĩ nghèo.



Bà không chỉ là nghệ sĩ với giọng hát xuất sắc, diễn xuất tinh tế, mà bà còn có công đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ, nhiều người đạt danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Với những đóng góp cho nghệ thuật, năm 1984 bà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Ngày 5 tháng 7 năm 2009, bà đã qua đời tại bệnh viện Nguyễn Trãi (Thành phố Hồ Chí Minh) hưởng thọ 99 tuổi. Và được an táng trong nghĩa trang nghệ sĩ do bà lập nên trong phần đất của Chùa Nghệ Sĩ

Những Bài Liên Quan

Tiểu Sử Nghệ Sĩ Minh Phụng

Tên thật: Nguyễn Văn Hoài Nghệ danh: Minh Phụng Ngày sinh: 16/09/1944 Quê quán: Tiền Giang Minh Phụng (1943–2008) là nghệ sĩ cải lương gạo cội của sân khấu miền Nam. Ông được nhà nước Việt Nam phong là Nghệ sĩ ưu tú. ... ...

Nghệ sĩ tề tựu nhớ cố NSƯT Minh Phụng

    Nghệ sĩ Kiều Tiên và NSƯT Phượng Loan trong ngày giỗ NSƯT Minh Phụng Nghệ sĩ Kiều Tiên nấu tiệc chay tổ chức đám giỗ chồng là NSƯT Minh Phụng. Như mọi năm, NSND Lệ Thủy đến rất sớm. Bà là ...

Nghệ sĩ tề tựu trong ngày giỗ NSƯT Minh Phụng

Đông đảo nghệ sĩ sân khấu và khán giả đã đến thắp hương tưởng nhớ người nghệ sĩ được mệnh danh là “hoàng tử sân khấu” của sàn diễn cải lương. Các nghệ sĩ cùng nhau ôn lại nhiều kỷ niệm ...

Nghệ sĩ dâng hương trong ngày giỗ cố NSND Phùng Há

Trưa 16-6, đông đảo nghệ sĩ sân khấu thuộc nhiều thế hệ đã tề tựu dâng hương tưởng nhớ cố NSND Phùng Há tại chùa Nghệ sĩ TPHCM trong ngày giỗ lần thứ 7 của bà. ... ...

Quế Trân tặng hết tiền phúng điếu cha cho nghệ sĩ nghèo

NSƯT Quế Trân trao quà từ thiện giúp các nghệ sĩ nghèo và công nhân sân khấu có hoàn cảnh khó khăn Toàn bộ số tiền phúng điếu trong đám tang của NSND Thanh Tòng đã được NSƯT Quế Trân trao ...


Những Bài Xem Nhiều

Gặp lại 'anh Điệp' Chí Tâm

37 năm nay, nghệ sĩ cải lương Chí Tâm sống ở nước ngoài và miệt mài biểu diễn, truyền dạy âm nhạc dân tộc. Ông mới trở lại VN để chuẩn bị cho live show kỷ niệm 55 năm đi ...

Tiểu Sử Nghệ Sĩ Phương Hồng Thủy

Nghệ sĩ Phương Hồng Thủy tên thật là Đinh Hồng Đào, sinh năm 1960, quê quán tại Đồng Nai. Những năm 87-88 của thế kỷ 20, trên SK Đoàn cải lương Đồng Nai, bộ ba diễn viên chính Ngân Vương ...

Tiểu Sử Nghệ Sĩ Lệ Thủy

Trong thập niên 60, nữ nghệ sĩ Lệ Thủy khi mới 14 tuổi đã là đào chánh của đoàn hát Kim Chung nhờ vào giọng ca thiên phú và sự tự khổ luyện về nghề ca hát. Nữ nghệ sĩ ...

Tiểu Sử Nghệ Sĩ Minh Vương

Tên thật: Nguyễn Văn Ưng Ngày sinh: 1945 Nghệ sĩ Minh Vương quê ở Long An. Anh lên Sài Gòn theo học trung học, nhưng lại mê hát cải lương hơn, nên tìm đến thọ giáo với thầy Bảy Trạch. Để trở ...

Tiểu Sử Nghệ Sĩ Ngọc Huyền

Ngọc Huyền sinh ngày 28 tháng 6 năm 1970 tại Sài Gòn với tên thật là Vũ Hà Ngọc Huyền. Song thân cô là người miền bắc di cư vào Nam năm 1954. Thân phụ cô là kiến trúc sư ...




© 2016 by YeuCaiLuong.com | Liên Hệ | Privacy Policy